U weet het: op iedere assurantieadviseur rust een zorgplicht. Deze plicht volgt uit het Burgerlijk Wetboek, maar werd door onze wetgever niet uitvoerig uitgelegd. Dat is overgelaten aan de rechter wanneer die moet oordelen over geschillen tussen de adviseur en zijn cliënt, bijvoorbeeld na een grote schade. In dit blogje ga ik in op een aantal aspecten van die zorgplicht in relatie tot mijn specialisme: juwelen, horloges, diamant en edelmetaal.
Een taxateur en zorgplicht?
Ik zie u denken: Rob van Amelsfoort gaat mij vertellen hoe het zit met mijn zorgplicht? Jazeker! En daar zijn meerdere redenen voor. Niet alleen zie ik het in de praktijk vaak fout gaan. Maar daarnaast: de belangrijkste gerechtelijke uitspraak uit de recente geschiedenis gaat -jawel!- over een assurantiemakelaar en een verouderd taxatierapport van een horlogecollectie.
Eerst de theorie
Waar is de zorgplicht op gebaseerd? Op artikel 401 Boek 7 BW dat luidt: “De opdrachtnemer moet bij zijn werkzaamheden de zorg van een goed opdrachtnemer in acht nemen”. Nou, van deze zogenaamde open norm wordt u natuurlijk niet veel wijzer. In 2003 boog de Hoge Raad zich over deze materie (in het arrest Brals/Octant Verzekeringen) en gaf toen wat uitleg. Kort gezegd kwam het erop neer dat de tussenpersoon de plicht heeft de verzekeringnemer tijdig te informeren over de gevolgen voor de polisdekking van feiten en omstandigheden die van invloed zijn op die dekking. In dat arrest ging het om risicoverzwarende omstandigheden, maar ook andere situaties vallen onder die waarschuwingsplicht. Met andere woorden: wanneer een tussenpersoon weet van zaken die van invloed kunnen zijn op een eventuele schadevergoeding, kan hij niet passief blijven.
En dan de praktijk
In mei 2023 stonden assurantiemakelaar Aon en haar cliënt Xelat tegenover elkaar bij het Gerechtshof Den Haag. Bij Xelat was ingebroken en een aanzienlijke horlogecollectie bleek verdwenen. De 50 gestolen horloges waren zo’n 8 jaar eerder getaxeerd op een waarde van een dikke EUR 500.000. De verzekeringnemer claimt echter ruim EUR 1.000.000, waarbij hij zich baseert op een taxatie die naar aanleiding van de diefstal werd opgemaakt. Daarmee stond vast dat de actuele waarde van de collectie aanzienlijk hoger lag dan de verzekerde waarde. Het Hof was van mening dat Aon in haar zorgplicht tekortgeschoten was omdat zij had moeten weten dat de waarde van dure horloges fluctueert, dat tijdige hertaxatie uiterst belangrijk is en dat de werkelijke waarde van de horloges allang niet meer overeenkwam met het verzekerde bedrag.
Trouwens, het Hof was van mening dat verzekeringnemer deels eigen schuld had, omdat hij de systematiek van de polis kende (de getaxeerde waarde is het maximaal verzekerde bedrag) en zich had moeten realiseren dat de waarde van de collectie inmiddels aanzienlijk was gestegen. De verzekeraar hoefde daarom maar de helft van de schade te vergoeden.
Moraal van het verhaal
Wanneer ik bij een nieuwe cliënt op bezoek ga, kan ik er bijna gif op innemen. Óf er is nog helemaal geen taxatierapport, óf het is verouderd, óf het bevat (aanzienlijke) onjuistheden. Vaak word ik door een assurantieadviseur op pad gestuurd die gesignaleerd heeft dat een taxatie noodzakelijk is. Daarna is het cruciaal dat de verzekeringnemer er door zijn adviseur periodiek op gewezen wordt dat hertaxatie noodzakelijk is. Niet alleen vanwege veranderingen in marktwaarde (van de juwelen, horloges, edelmetaal en edelstenen), maar ook omdat de cliënt misschien nieuwe aankopen heeft gedaan. En omdat veel taxatierapporten een geldigheidstermijn van slechts 3 jaar hebben.En dat de verzekerde zelf ook een plicht heeft, doet daaraan niet af. De zorgplicht start nou eenmaal bij de assurantieadviseur.
Om goed aan de zorgplicht te voldoen is een aantal zaken relevant zoals kennis van de klant en zijn aankoopgedrag, kennis van de verzekerde objecten en de marktontwikkelingen. En het delen van die kennis met de verzekeringnemer. In een paar blogjes probeer ik relevante informatie over mijn vakgebied met u te delen. Zodat u de risico’s voor uw client en voor uzelf goed kunt managen.
Voor de fijnproevers de vindplaatsen van de jurisprudentie:
